Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

Η τοξική δρακοντιά με τη θεραπευτική δράση που προσελκύει πτωματοφάγα έντομα



Τη λένε δρακοντιά,  (Dracunculus vulgaris) και είναι τοξικό φυτό ενώ στην ανθοφορία του μυρίζει σαν πτώμα με αποτέλεσμα να προσελκύει πτωματοφάγα έντομα για να πετύχει την επικονίαση του.

Μη νομίζετε όμως ότι πρόκειται για είδος που θα συναντήσετε κάπου στον Αμαζόνιο καθώς φύεται και στην Κρήτη αποτελώντας ενδημικό φυτό των Βαλκανίων.


Ο βλαστός του αυτή την εποχή είναι εντυπωσιακός καθώς μοιάζει να είναι ντυμένος με δέρμα φιδιού, ενώ τα μεγέθη του ποικίλλουν, μπορεί να το βρεις σε μέγεθος μικρού θάμνου ή με ύψος που ξεπερνά το ένα μέτρο.

Ανήκει στην οικογένεια των αροειδών, η οποία καλύπτει σχεδόν 750 είδη. Η κύρια τοξίνη που περιέχει είναι η αροΐνη η οποία όμως καταστρέφεται με την αποξήρανση ή το βρασμό γι αυτό και κατά την αρχαιότητα είχε θεραπευτική χρήση.  


Το ριζικό του σύστημα αποτελούν κόνδυλοι και είναι αυτοί που οι θεραπευτές χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή φαρμάκων με αντιρευματική, αντιασθματική,αντιβηχική, αντικοκκυτική, αποχρεμπτική, αντικαταρροϊκή, αντιφυματική, αντιαιμορραγική, αντιαιμορροϊδική δράση.

Σε άλλα μέρη μάλιστα λόγω του εντυπωσιακού της όψης του, ειδικά όταν ανθίζει, καλλιεργούν τη δρακοντιά ως καλλωπιστικό φυτό.


Αναφορές για τη δράση του ενάντια σε προβλήματα υγείας έχουμε από τον Διοσκουρίδη, ο οποίος το χρησιμοποιούσε για να θεραπεύει τη γαστρίτιδα, το έλκος γράφοντας μάλιστα πως είναι αφροδισιακό κι αν το πιεις μαζί με κρασί σου ανοίγει την όρεξη για σεξ. Και ο Γαληνός όμως χρησιμοποιούσε το  εκχύλισμα του καρπού  της δρακοντιάς θεωρώντας το ανασταλτικό των καρκινωμάτων «Και καρκίνους και πολύποδας εκτήκειν».

Μάλιστα στην  ανατολική Κρήτη φέρεται να έχει βρεθεί  σαρκοφάγος που είναι διακοσμημένη με μοτίβο που παραπέμπει στη δρακοντιά. 


Παρολαυτά το φυτό είναι δηλητηριώδες,ειδικά οι κόκκινες ρώγες του καρπού του, τα φύλλα, τα άνθη και η ρίζα του, πριν αποξηρανθεί, και για τον άνθρωπο και για τα ζώα. Γι αυτό καλό θα ήταν να μην τα χρησιμοποιήσετε όσοι δεν έχετε τις γνώσεις του Διοσκουρίδη και του Γαληνού.

Τα συμπτώματα από την δηλητηρίαση, που μπορεί να προκαλέσει, περιλαμβάνουν εμετούς, διάρροια, σιελόρροια.  Σε αυτή την περίπτωση συστήνεται η πρόκληση εμετού, ο δυνατός καφές, το ζέσταμα του ασθενή με καταπλάσματα και θερμοφόρες, η καρδιοτόνωση.


Η δρακοντιά ανθίζει την άνοιξη και το λουλούδι της σε βαθύ κόκκινο χρώμα, έχει μια πολύ δυσάρεστη οσμή (πτώματος)  η οποία προσελκύει μύγες και άλλα πτωματοφάγα  έντομα, ως επικονιαστές.



Σάββατο, 29 Απριλίου 2017

Ο Απρίλιος μας αποχαιρετά "φορώντας" τα καλύτερα του


Μπορεί ο Απρίλιος να ξεκίνησε τρομάζοντας μας με τη διχογνωμία του, τη μια κρύο, την άλλη ζέστη και πολύ βροχή,  αλλά στην εκπνοή του φροντίζει να μας αποζημιώσει με το πιο θερμό και γαλήνιο χαμόγελο του.


Με θερμοκρασίες που θυμίζουν καλοκαίρι, μια θάλασσα "λάδι", άπνοια και μια φύση μοσχομυριστή, μας αποχαιρετά σιγά σιγά για να δώσει τη θέση του στο Μάιο, που για την Κρήτη ουσιαστικά σηματοδοτεί την αρχή του καλοκαιριού.


Οι φωτογραφίες από κολπάκια στη βόρεια παραλιακή ζώνη, με κατεύθυνση προς τα δυτικά του νησιού, μαρτυρούν του λόγου το αληθές και ταυτόχρονα μας προκαλούν να βγούμε έξω και να χαρούμε την ευλογία που τόσο απλόχερα μας χαρίζει αυτός ο τόπος, την ευλογία του να είμαστε ταυτόχρονα δίπλα στην θάλασσα και δίπλα στο βουνό, με αναρίθμητες επιλογές για βόλτα και εκδρομές.


Αρκεί να επιστρατεύσουμε την καλή μας διάθεση, να πάρουμε στις αποσκευές το πιο πλατύ χαμόγελο μας, να αφήσουμε στο σπίτι τα προβλήματα μας  και να βγούμε έξω...το που θα πάμε δεν έχει σημασία, είναι παντού όμορφα αυτή την εποχή.



Παρασκευή, 28 Απριλίου 2017

Μαντιλίδες: Φάτε τις, μαδήστε τις, κάντε τις πρωτομαγιάτικο στεφάνι




Την τιμητική τους έχουν τη Δευτέρα, λόγω πρωτομαγιάς, οι μαντιλίδες, τα όμορφα αγριολούλουδα που κατακλύζουν την Κρήτη αυτή την εποχή και αποτελούν την πρώτη ύλη για το μαγιάτικο στεφάνι που η παράδοση θέλει να φτιάχνουμε και να τοποθετούμε στα σπίτια μας ως το βράδυ της παραμονής του Άι Γιαννιού (23 Ιουνίου).

Ποιο νεαρό κορίτσι στην Κρήτη δεν έχει μαδήσει μαντιλίδα για να μάθει αν το αγαπά, αν το λατρεύει, αν το μισεί ή αν το κοροϊδεύει το αγόρι που ποθεί, αποδίδοντας στο λουλούδι σχεδόν μαντικές ικανότητες; 


Οι μαντιλίδες ανήκουν στη μεγάλη οικογένεια των μαργαριτών, οι οποίες αποτελούν τα πλέον κοινά αγριολούλουδα στη χώρα μας και σχεδόν σε όλη την Ευρώπη. Το ελληνικό τους όνομα είναι ανθέμιδες καθώς η λέξη μαργαρίτα έχει λατινογενή προέλευση.

Στην Κρήτη το πιο συνηθισμένο είδος της οικογένειας των μαργαριτών είναι η  Μαντιλίδα, Glebionis segetum ή Chrysanthemum segetum.

Οι μαντιλίδες ως φάρμακο


Κατά την αρχαιότητα η ανθέμιδα είχε αφιερωθεί στη θεά Άρτεμις και χρησιμοποιούνταν ως μέσο θεραπείας για γυναικεία μικροπροβλήματα. Θεωρείται πως τα λουλούδια αυτά έχουν φαρμακευτική δράση κατά των νευρικών διεγέρσεων και της βρογχικής καταρροής ενώ το αφέψημά τους κάνει καλό στο στομάχι και στα εντερικά προβλήματα. Από φυτά αυτού του γένους παίρνονται και οι πυρεθρίνες, που χρησιμοποιούνται ως φυτικής προέλευσης εντομο-απωθητικά, καθώς έχουν μικρή τοξική δράση στα ζώα και στον άνθρωπο.

Μαντιλίδες βραστές και ομελέτα


Στην Κρήτη ωστόσο τις μαντιλίδες τις αξιοποιούμε και ως χορταρικό στην κουζίνα μας. Όχι βέβαια το λουλούδι τους, αλλά το βλαστό τους τον οποίο βράζουμε μαζί με άλλα άγρια χόρτα (ταιριάζει πολύ με τους σταφυλινάκους) και τα τρώμε με λάδι και ξύδι. Επίσης μπορούν να γίνουν, αφού βράσουν, ωραιότατη ομελέτα.

Για βαφή αυγών

Οι κίτρινες μαντιλίδες τέλος μπορούν να χρησιμοποιηθούν το Πάσχα για τη βαφή αυγών, εφόσον θέλουμε να τους δώσουμε κίτρινο χρώμα. Αρκεί να βράσουμε τα λουλουδάκια τους και να αφήσουμε τα αυγά αρκετή ώρα μέσα στο ζουμί που θα προκύψει.



Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

Η παραλία του Τομπρούκ στο Ηράκλειο το 1965, ανέγγιχτη και όμορφη




Οι παλιοί Ηρακλειώτες σίγουρα θα θυμούνται τα βόρεια παράλια του Ηρακλείου πριν την τουριστική ανάπτυξη τους. Τότε μάλιστα για το μπάνιο τους επέλεγαν παραλίες, στην κυριολεξία, μέσα στην πόλη κι όχι σε απόσταση από αυτήν.

Με βάση αυτή την πρακτική η παραλία του Τομπρούκ ήταν κατά το παρελθόν, αυτό που λέμε «παρθένα». Δεν έβλεπες σε αυτή ούτε beach bar, ούτε ξενοδοχεία, ούτε ταβέρνες,  ούτε ομπρέλες, ούτε λουόμενους παρά μόνο, βράχια, άμμο και θάλασσα. 

Το Τομπορούκ να θυμίσουμε είναι το ανατολικότερο τμήμα της παραλίας του Καρτερού και το όνομα της θυμίζει την ομώνυμη ιστορική πόλη-λιμάνι στα ανατολικά παράλια της Λιβύης.

Μια τέτοια εικόνα, ενός παρθένου και ανέγγιχτου, Τομπρούκ, το 1965, αποτύπωσε ο Αμερικανός Harris Parkell, που προφανώς εργάστηκε στην πρώην αμερικάνικη βάση των Γουρνών και είχε κρατήσει ενθύμια από το πέρασμα του στο νησί μας.

Μάλιστα τον εντυπωσίασε τόσο πολύ, όταν ήλθε ξανά στο Ηράκλειο το 2005, η αλλαγή που είδε στο Τομπρούκ  που έφτιαξε ένα μικρό βίντεο, όπου αρχικά βλέπουμε τη φωτογραφία της παραλίας το 1965 και στη συνέχεια το πώς εξελίχθηκε το 2005.


Η αλλαγή είναι όντος εντυπωσιακή. 




Τετάρτη, 26 Απριλίου 2017

Πως συγχωνεύθηκε η λατρεία της νύμφης Βριτόμαρτις, της Δίκτυννας και της Αρτέμιδος στην Κρήτη




Από τη μινωική περίοδο ήταν γνωστή η λατρεία στην Κρήτη της νύμφης Βριτόμαρτις. Πρόκειται για μια θεότητα με αναφορές κυρίως στις κοπέλες και τους νέους κυνηγούς, που επιδίδονταν στην λατρεία της, μια θεότητα που σχετίστηκε και με τις μυήσεις εφήβων στις λόχμες και τα φαράγγια του νησιού.

Στην ουσία βέβαια, όπως προκύπτει και από κείμενα της αρχαιότητας υπήρξε στην πορεία συγχώνευση της  Βριτόμαρτις, της Δίκτυννας και της θεάς Αρτέμιδος σε μια κοινή λατρεία, αν δεν επρόκειτο για το ίδιο και το αυτό πρόσωπο.

Στην Ελληνική Μυθολογία, στον 3ο τόμο, όπου καταγράφονται ήρωες και τοπικές παραδόσεις, τον οποίο υπογράφει μεταξύ άλλων συγγραφέων ο Ιωάννης Θ. Κακριδής, διαβάζουμε δύο διαφορετικές εκδοχές του μύθου για το ποια ήταν η Βριτόμαρτις.

Σύμφωνα με την πρώτη, η Βριτόμαρτις ή Δίκτυννα ήταν νύμφη, γεννημένη στην Καινώ της Κρήτης . Είχε πατέρα τον Δία και μητέρα την Κάρμη , κόρη του Εύβουλου και εγγονή της Δήμητρας . Της άρεσαν πολύ οι πορείες και τα κυνήγια μέσα στα δάση, αγαπούσε ιδιαίτερα την  Άρτεμη και την ακολουθούσε παντού.

Έλεγαν μάλιστα πως αυτή είχε επινοήσει και το κυνηγετικό δίχτυ. Μια φορά που την είδε ο Μίνωας,
την ερωτεύτηκε παράφορα και άρχισε να την κυνηγά παντού . Εννιά ολόκληρους  μήνες έτρεχε πίσω της  στα βουνά και στο λαγκάδια ο βασιλιάς , όμως εκείνη  κατάφερνε πάντα να να ξεφεύγει και να κρύβεται μέσα στα δάση. Στο τέλος όμως την πρόφτασε, πάνω σε κάποιο ακρωτήρι, όταν το φόρεμά της μπλέχτηκε σε μια μυρτιά. Η Βριτόμαρτις , για να μην πέσει στο χέρια του Μίνωα πήδηξε από ψηλά στη θάλασσα και βρέθηκε μέσο στα δίχτυα των ψαράδων. Τότε, έλεγαν οι Κύδωνες, οι πιο παλαιοί κάτοικοι της Κρήτης, την είπαν Δίκτυννα  και για το πάθημά της της αφιέρωσαν το Δικταίον όρος και την λάτρεψαν σαν θεά.

Σύμφωνα με τη δεύτερη,η Βριτόμαρτις  γεννιέται από το ζευγάρωμα της Κόρμης με το Δία. Η Βριτόμαρτις απέφευγε τις συναναστροφές και ήθελε να διατηρήσει την αγνότητά της. Κάποτε άφησε την πατρίδα της τη Φοινίκη και ήρθε στο Άργος. Μετά πήγε στην Κεφαλληνία και εκεί οι ντόπιοι της έδωσαν το όνομα Λαφρία.

Από εκεί η Βριτόμαρτις ταξίδεψε ως την Κρήτη, όπου την είδε ο Μίνωας , την πόθησε και την κυνηγούσε για να την κάνει δική του. Η Βριτόμαρτις βρήκε καταφύγιο κοντά σε κάποιους ψαράδες. που την έκρυψαν στα δίχτυα τους. Αφού γλίτωσε από το κυνήγημα του Μίνωα , ένας από τους ψαράδες , ο Ανδρομήδης , την πήρε μαζί του , με το πλεούμενο του και την έβγαλε στην Αίγινα. Εκεί δοκίμασε να ενωθεί μαζί  της , χωρίς εκείνη να το θέλει. Έτσι η Βριτόμαρτις αναγκάστηκε να τρέξει όσο πιο γρήγορα μπορούσε και πρόφτασε να εξαφανιστεί μέσα στο γειτονικό άλσος . Όταν οι ντόπιοι έψαξαν να την βρουν ανακάλυψαν στη θέση που την γύρευαν ένα άγαλμα της αντί  για την ίδια . Τότε κήρυξαν τον τόπο ιερό, ονόμασαν την άφαντη Αφαία και την λάτρεψαν σαν θεά.

Στα σχόλια του τόμου αναφέρεται πως δύο αρχικά αυθυοπόστατες σεληνιακές θεές, με κοινό
λατρευτικό πρότυπο την Αστάρτη της Γάζας, η Βριτόμαρτις στην ανατολική Κρήτη και η Δiκτυννα στη δυτική  ταυτίστηκαν σε μια ενιαία μινωική λατρεία με δυο μυθικές εκδοχές.

 Βριτόμαρτις, σύμφωνα με αρχαίες μαρτυρίες, σήμαινε γλυκιά παρθένα. Η Δίκτυννα πήρε το όνομα της από τον αρχικό τόπο λατρείας της , το όνομα του βουνού Δίκτη.

 Η μυθοποιημένη παρετυμολογική σχέση με τα δίχτυα των κυνηγών ή των ψαράδων,ευνοήθηκε  από τα σεληνιακά γνωρίσματα της θεάς: οι επιδόσεις στα κυνήγια, τα τρεχάματα στα βουνά και τα λαγκάδια, το πήδημα στη θάλασσα ταιριάζουν στην Άρτεμις , στη Σελήνη ακόμα και στη Νύχτα.

 Από το μύθο του Ήλιου ξέρουμε τη βιαστική φυγή της Νύχτας, με την εμφάνιση του  Ήλιου και το βούτηγμα της στη θάλασσα, όμοιο με το πήδημα της Ινώς μπροστά στην καταδίωξή της από τον Αθάμαντα. Άλλωστε το δίχτυ,για ευνόητους λόγους όργανο μαγείας, ανήκει στη Σελήνη. Καθαυτό το αφηγηματικό στοιχείο με τον ψαρά που πιάνει στο δίχτυ του μια κοπέλα , είναι από τον  κόσμο του παραμυθιού .

Στις επιδόσεις της Δίκτυννας και τις σχέσεις της με την  Άρτεμις βλέπουμε όχι μόνο την αρχική φυσιογνωμία της μινωικής θεάς αλλά και την υποκατάσταση της από την  ολυμπιακή ομοούσια της . Οι περιπλανήσεις της μέσα στην Κρήτη και το ταξίδια της σε άλλους τόπους,από τους εύλογους υπαινιγμούς στην πορεία και τις φάσεις της Σελήνης, απηχούν συσχετισμούς με ομοειδείς τοπικές λατρείες όπως της  Αφαίας στην Αίγινα και της Λαφρίας στην Κεφαλληνία.

Όλες  αυτές οι λατρείες με τον καιρό χωνεύτηκαν μέσα  στην επίσημη  λατρεία της  Αρτέμιδος.  Οπότε τα ονόματα Αφαία, Λαφρία, Βριτόμαρτις, Δίκτυννα κατέληξαν λατρευτικά επίθετα της ολυμπιακής θεάς.

Μετά τα λαγόψαρα κι άλλος λεσεψιανός μετανάστης στη θάλασσα της Γρά Λυγιάς




Έναν ακόμα λεσεψιανό μετανάστη βρήκε, αυτή τη φορά, στη θάλασσα της Γρα Λυγιάς, κάτοικος της περιοχής. Πρόκειται για ψάρι του είδους Fistularia, το οποίο προκαλεί μεγάλες καταστροφές καθώς τρώει το γόνο άλλων μικρών ψαριών απογυμνώνοντας τις θάλασσες μας από γνωστά είδη.



Το ψάρι της φωτογραφίας βρέθηκε νεκρό στην παραλία, ωστόσο οι πληθυσμοί του είναι αρκετά μεγάλοι πλέον και στην Κρήτη ώστε η απώλεια ενός να θεωρείται αμελητέα.

Ψαροντουφεκάδες έχουν δει το εν λόγω ψάρι να κινείται μάλιστα σε κοπάδι κυνηγώντας στα ρηχά μικρά ψαράκια.

Τα Fistularia, που κυκλοφορούν στις θάλασσες μας, είναι ακίνδυνα ωστόσο το μήκος τους ξεπερνά το 1,5 μέτρο και η όψη τους είναι αρκετά τρομακτική. Εξαπλώνονται δε πολύ γρήγορα και φυσικά σε βάρος των ντόπιων ειδών ψαριών.



Για την ιστορία να πούμε πως λεσεψιανοί μετανάστες (Lessepsian migrants) αποκαλούνται τα ψάρια και οι άλλοι θαλάσσιοι οργανισμοί που μέσω Σουέζ περνάνε και εγκαθίστανται στην Μεσόγειο. 

Τα είδη αυτά χρωστούν τον χαρακτηρισμό «λεσεψιανοί μετανάστες» στον Γάλλο μηχανικό Φ. Λεσέψ που πρωτοστάτησε στην κατασκευή της διώρυγας του Σουέζ

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Ηρακλειώτης επιχειρηματίας κάνει τη δουλειά του "δοκιμάζοντας" εργαζόμενους





Αίσχος!! Αυτή η λέξη έρχεται αυτόματα στο μυαλό μαθαίνοντας για την πρακτική ντόπιου επιχειρηματία που ζητά προσωπικό, μέσω δημοφιλούς σελίδας προσφοράς βοήθειας σε συνανθρώπους μας που το έχουν ανάγκη, για να κάνει τη δουλειά του... δια της δοκιμής.

Όπως αναφέρουν άτομα που έπεσαν θύματα του, ο εν λόγω επιχειρηματίας εμφανίζεται  με το πρόσχημα της πρόσληψης προσωπικού στην επιχείρηση του. Οι άνθρωποι που επισκέπτονται τη σελίδα αυτή στο Facebook, είναι κατά κανόνα συμπολίτες μας με  σοβαρά οικονομικά προβλήματα που φθάνουν στα όρια της πλήρους ανέχειας.

 Βλέποντας την αγγελία του ανταποκρίνονται και ζητούν εργασία. Τότε εκείνος τους λέει πως θα τους δοκιμάσει πρώτα να δει αν του κάνουν και στη συνέχεια θα τους προσλάβει. Η "δοκιμή" του διαρκεί μέχρι 3 ημέρες, διάστημα κατά το οποίο οι άνθρωποι εργάζονται κανονικά, χωρίς να αμείβονται. Σημειωτέον πως η εργασία τους περιλαμβάνει μέχρι και νυχτερινή απασχόληση αλλά και υπερωρίες.

 Ωστόσο κανείς από αυτούς τελικά δεν προσλαμβάνεται και διαρκώς έρχονται νέα πρόσωπα να ανανεώσουν τους "υπό δοκιμή" εργαζόμενους του. Φυσικά αυτή η πρακτική ήταν θέμα χρόνου να αποκαλυφθεί με τους ίδιους τους παθόντες πλέον να συμβουλεύουν τον κόσμο να μην πέφτει στην παγίδα του ξύπνιου επιχειρηματία, που όχι μόνο παρανομεί αλλά δεν έχει και κανένα ηθικό φραγμό να εκμεταλλευθεί ανθρώπους που πραγματικά έχουν απόλυτη ανάγκη να εργαστούν. 

Μάλιστα τα θύματα του ζητούν να παρέμβουν οι αρμόδιες αρχές και το άτομο αυτό να τιμωρηθεί  για τον τρόπο που επέλεξε να κάνει τζάμπα τη δουλειά του. 

Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Όταν οι Ελληνίδες των αρχών του εικοστού αιώνα καταπιέζονταν οι Κρητικές πόζαραν άνετες με μαντολίνα



Στις αρχές του 20ου αιώνα η καταπίεση και η υποβάθμιση του ρόλου της γυναίκας χαρακτηρίζουν την ελληνική κοινωνία.

 Όταν λοιπόν γνωρίζοντας αυτές τις συνθήκες, αντικρίζεις τη φωτογραφία μιας ομάδας γυναικών, στα Χανιά, το 1910,  με μουσικά όργανα ανά χείρας, να ποζάρουν άνετες και χαλαρές  στο φωτογραφικό φακό δεν μπορείς παρά να μείνεις με το στόμα ανοικτό.

Δεν ξέρω αν πρόκειται πράγματι για μια γυναικεία μπάντα, όπως αναφέρει στο σχόλιο της αναρτημένης φωτογραφίας στο pinterest η Venus Corlew-Bubeck, ωστόσο το όλο στήσιμο και η εικόνα αυτών των γυναικών είναι εντυπωσιακή.

Προφανώς και οι γυναίκες αυτές έχουν σχέση με μουσική, το μαρτυρούν τα μαντολίνα και το βιολί που κρατούν στα χέρια οι τρείς εξ αυτών. Τα ρούχα, τα καπέλα και η άνεση τους επίσης μαρτυρούν πως πρόκειται για γυναίκες αστές και όπως λέμε, της καλής κοινωνίας, δηλαδή από εύπορες οικογένειες.

Σε κάθε περίπτωση αυτή η φωτογραφία μας θυμίζει πως ο ρόλος της γυναίκας στην Κρήτη , σε σχέση με ότι ίσχυε διαχρονικά στην υπόλοιπη Ελλάδα, διαφέρει και είναι ευδιάκριτος και αδιαμφισβήτητος στη διαμόρφωση του οικογενειακού και κοινωνικού ιστού.

Από τη μινωική περίοδο ήδη φαίνεται , πέρα από τον μοναδικό και υψηλό διαιωνιστικό της ρόλο, η γυναίκα να είναι κυρίαρχο πρόσωπο σε τελετουργίες, θρησκευτικές και κοινωνικές.

Στους μεταγενέστερους χρόνους ο ρόλος της αναδιπλώνεται, όμως ποτέ δεν πέφτει χαμηλά. Εξακολουθεί να είναι ο πολύτιμος συμπαραστάτης του άνδρα στον αγώνα της επιβίωσης και της αντιμετώπισης των κάθε είδους κατακτητών χωρίς να χάνει το ρόλο της και ως  μητέρα,  τροφός,  παιδαγωγός, με διευρυμένη παρουσία σε κοινωνικά και όχι μόνο ζητήματα.

Ας μην ξεχνάμε πως Κρητικής καταγωγής ήταν η πρωτεργάτης των αγώνων των γυναικών για συμμετοχή στα πολιτικά πράγματα. Η Καλλιρρόη Παρρέν, το γένος Σιγανού, που πρωτοστάτησε στην έκδοση του περιοδικού "Εφημερίς των Κυριών" γεννήθηκε και πέρασε τα πρώτα της χρόνια στην Κρήτη. 

Κυριακή, 23 Απριλίου 2017

Ο 25χρονος Νίκος Ξυλούρης σε ταβέρνα του Ηρακλείου το 1961 (βίντεο)


Από αριστερά: Ο Κίμων Βασ. Μανουράς, ο Νίκος Ξυλούρης, η Σύζυγος του Ουρανία, ο Γεώργιος Ξυλούρης ή Μπροκάκης, ο Ευδόκιμος Χαιρέτης και ο Ελευθέριος Εμ. Ξυλούρης ή Χότζας

Ένα μοναδικό σε αξία βίντεο, όπου ο μεγάλος Κρητικός καλλιτέχνης Νίκος Ξυλούρης εμφανίζεται να παίζει λύρα σε ταβέρνα του Ηρακλείου το 1961, είχε την τύχη να τραβήξει ο Αντώνης Τσουχλαράκης, (Anthony Sooklaris), μόνιμος κάτοικος ΗΠΑ, σε ένα από τα ταξίδια του στη γενέτειρα του Κρήτη.


Παρότι η μουσική και τα τραγούδια, που ακούγονται στο βίντεο, δεν είναι τα αυθεντικά που παίχτηκαν από το Νίκο Ξυλούρη τη δεδομένη στιγμή, αλλά μεταγενέστερες ηχογραφήσεις του, είναι σημαντικό το να βλέπεις τον "Αρχάγγελο" της Κρήτης στα πρώτα καλλιτεχνικά βήματα του.

Είναι μάλιστα τόσο νέος, μόλις 25 ετών, όταν καταγράφηκε στο εν λόγω βίντεο που μόνο όσοι έχουν δει παλιές του φωτογραφίες του σε νεαρή ηλικία μπορούν να τον αναγνωρίσουν.


 Για την ιστορία να πούμε πως ο Νίκος Ξυλούρης ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο, με τίτλο «Μια μαυροφόρα που περνά», το 1958. Ήταν η χρονιά που παντρεύτηκε και μετακόμισε με τη σύζυγο του Ουρανία στο Ηράκλειο.

 Συνεπώς στο βίντεο τον βλέπουμε πραγματικά στα πρώτα χρόνια της σημαντικής καριέρας του, που έμελε να τον αναδείξει ως έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες που γέννησε η Κρήτη.

Σάββατο, 22 Απριλίου 2017

Νόστιμες σφακιανές πίτες μέσα σε λίγα λεπτά




Κι ενώ έξω βρέχει και κάνει κρύο, κι ας είναι άνοιξη, θέλεις κάτι που να είναι γλυκό αλλά να ταιριάζει και με τον καιρό.

Το πράγμα δεν θέλει πολύ σκέψη, μια σφακιανή πίτα είναι ότι νοστιμότερο και αρκετά εύκολο να ετοιμάσεις και να γευθείς με την οικογένεια ή την παρέα σου.

Θα χρειαστείς για περίπου 10 πίτες:

  • 500 γραμμάρια αλεύρι για όλες τις χρήσεις
  • 500 γραμμάρια  φρέσκια ξινή μυζήθρα
  • 50 ml. ρακή
  • 4 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο
  • 1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι
  • 270 ml νερό.


Προσθέτεις το αλεύρι σε μια λεκανίτσα και κάνεις στη μέση μια λακούβα.

Ρίχνεις σε αυτή το αλάτι, το ελαιόλαδο και την ρακή κι ενώ ανακατεύεις προσθέτεις σταδιακά το νερό.

Ζυμώνεις καλά ώστε να έχεις στα χέρια του μια μαλακή και ευπλαστη ζύμη, που δεν κολλάει στα χέρια.

Ακολούθως χωρίζεις το ζυμάρι σε 10  κομμάτια, τα οποία πλάθεις σε μπαλάκια.


Παίρνεις κάθε μπαλάκι και με τον πλάστη ανοίγεις  ένα μικρό  στρογγυλό φύλλο περίπου 5-6 εκατοστών.

 Μέσα σ' αυτό το βάζεις μια μπαλίτσα ξυνομυζηθρας και κλείνεις πιέζοντας τις άκρες ώστε να την ασφαλίσεις μέσα στο ζυμάρι. 

Με το χέρι, πασπαλίζοντας λίγο αλεύρι, πιέζεις ελαφρά ώστε να αρχίσει να παίρνει το σχήμα πίτας και να γίνει κατανομή της μυξήθρας παντού μέσα στο ζυμάρι.

 Ολοκληρώνεις με τον πλάστη ώστε το φύλλο να είναι λεπτό και χωρίς να έχει τρυπίτσες, από όπου μπορεί να φύγει η μυζήθρα στο τηγάνισμα.



Μετά βάζεις το τηγάνι στο μάτι να κάψει και ρίχνεις για να πάει σε όλη την επιφάνεια του ένα κουταλάκι λάδι. 

Ψήνεις την πίτα και από τις δύο πλευρές μέχρι να ροδίσει και επαναλαμβάνεις την ίδια διαδικασία και με τις υπόλοιπες, φροντίζοντας η επιφάνεια του τηγανιού να έχει πάντα λίγο λάδι που θα βοηθήσει στο ψήσιμο.

Σερβίρεις με μέλι κι αν θέλεις να το...
γλεντήσεις παραπάνω με ένα ποτηράκι ρακί.


Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Ο ερειπωμένος ναός της Παναγίας στο Καρυδάκι στο Κνωσανό φαράγγι





Σε ένα ειδυλλιακό τοπίο, λίγες δεκάδες μέτρα μακριά από την ενετική γέφυρα στο Καρυδάκι πάνω από το όμορφο Κνωσανό φαράγγι, βρίσκονται τα ερείπια του ναού της Παναγίας.


Πρόκειται για μια τρίκλιτη Βασιλική, χτισμένη, όπως πιθανολογείται, μεταξύ του 1.000 και 1.200 μ.Χ. 

Η επιφάνεια της δεν ξεπερνά τα 60 τετραγωνικά μέτρα ωστόσο από τα ερείπια της φαίνεται πως ήταν ένας όμορφος ναός με τοιχογραφίες, ίχνη των οποίων κανείς μπορεί να διακρίνει και σήμερα.

Είχε κτιστεί κοντά στην πηγή μέσω της οποίας ο Ενετός Φραντζέσκο Μοροζίνι οδηγούσε το νερό του Γιούχτα στο Ηράκλειο με κατάληξη την ομώνυμη κρήνη Μοροζίνι.


Ο ναός έφερε θολοσκέπαστο νάρθηκα, μπροστά από το μεσαίο και το νότιο κλίτος, ενώ υπάρχουν αναφορές πως λειτουργούσε ως γυναικεία μονή, Παναγία στο Καρυδάκι, η οποία σταμάτησε να χρησιμοποιείται εξαιτίας των έργων που έγιναν στην περιοχή για την υδροδότηση (1627) του Ηρακλείου.

Το ίδιο φαίνεται να  συνέβη και με τον οικισμό Καρυδάκι, που υπήρχε στο σημείο, και που είτε μετακινήθηκε είτε καταργήθηκε όταν κατασκευάστηκε η υδατογέφυρα.


Η πρώτη αναφορά που συναντάμε για το ναό αυτό εντοπίζεται κάπου στο 1285 ενώ το 1415 την επισκέφθηκε ο καθολικός μοναχός  Chr. Buondelmonti και αναφέρθηκε σε αυτήν ως γυναικείο μοναστήρι. 

Στη συνέχεια, και μέχρι την εγκατάλειψη του το 1627, φέρεται ο ναός να βρίσκεται στη δικαιοδοσία του μετοχίου των Σιναϊτών της Αγίας Αικατερίνης.

Ακολουθεί η φθορά του χρόνου αλλά και το πέρασμα των Τούρκων, που μοιάζει να ήταν καταλυτικό για την μετατροπή του ναού σε ερείπιο, κατάσταση που δυστυχώς εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα.

 Ότι έχει απομείνει από το ναό είναι ζωσμένο από θάμνους και αγριόχορτα χωρίς να έχει γίνει η παραμικρή προσπάθεια για την αναστύλωση του.
  

 Η Παναγία στο Καρυδάκι γιορτάζει στις 8  Σεπτεμβρίου, κατά το γενέσιον της Παναγίας.

Αξίζει πάντως να πούμε πως πέρα από τις εικασίες, που μπορεί να κάνει κάποιος βλέποντας τα ερείπια της, για το ότι επρόκειτο για ένα περικαλλή ναό, το τοπίο γύρω από αυτόν είναι μαγευτικό.

 Καταπράσινο, γεμάτο δέντρα ενώ στο βάθος του φαραγγιού, προς το οποίο έχει θέα, ακούγεται να  κυλά ο ποταμός Καίρατος, που πήρε το όνομα του από τις πολλές χαρουπιές που υπήρχαν στην περιοχή.


 Ο ποταμός Καίρατος αποτέλεσε ήδη από τους νεολιθικούς χρόνους και ακολούθως στους μινωικούς ένα φυσικό άξονα πολιτισμικής ανάπτυξης.

 Οι πηγές του ξεκινούσαν από τους πρόποδες Γιούχτα με τα νερά του στην πορεία να διασχίζουν το Κνωσανό Φαράγγι, που βρίσκεται  ανατολικά του ανακτόρου της Κνωσού, εκβάλλοντας στην περιοχή του Κατσαμπά, όπου και είχε αναπτυχθεί το κυριότερο επίνειο της Κνωσού.






Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

Στο επιβλητικό, λατρευτικό και ιστορικό σπήλαιο του Μελιδονίου



Βορειοδυτικά του Μελιδονίου και σε μικρή απόσταση από το χωριό βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα, τόσο από σπηλαιολογική όσο και από αρχαιολογική και ιστορική άποψη, σπήλαια της Κρήτης, το Tallaeum Antrum της αρχαιότητας, γνωστό και με το όνομα Γεροντόσπηλιος ή όπως οι περισσότεροι το γνωρίζουν το σπήλαιο του Μελιδονίου.


Πρόκειται για ένα σημαντικό αρχαιολογικό χώρο, κηρυγμένο, αξιοποιημένο και επισκέψιμο. Αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν πραγματοποιηθεί εκεί, αρχικά από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή και στη συνέχεια από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, υπό τη διεύθυνση της αρχαιολόγου Ε. Γαβριλάκη.


Η έρευνα απέδειξε ότι το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε ως χώρος κατοίκησης, στο εσωτερικό του μάλιστα βρέθηκαν αγγεία, εστίες, εργαλεία, οστεολογικό υλικό ενώ αποτελούσε και χώρο λατρείας, πράγμα που μαρτυρούν ευρήματα όπως ειδώλια, λυχνάρια και ένας χάλκινος πέλεκυς.

Λατρευτική χρήση εκτιμάται πως είχε κατά την Τελική Νεολιθική και Πρωτομινωική περίοδο (~3.600-2.900 π.Χ), τη Μεσομινωική (~2.100-1.600 π.Χ) και Υστερομινωική περίοδο (~1.600π.Χ.) ενώ τεκμηριώνεται η χρήση του ως λατρευτικού χώρου και τον 3ο, 4ο και 7ο αιώνα π.Χ.

Στην είσοδο αποκαλύφθηκαν επιγραφές, κάποιες του 1ου ή 2ου αιώνα π.Χ. (Ρωμαϊκή περίοδος), που σχετίζονται με τη λατρεία του Ερμή.

Μπαίνοντας από την εντυπωσιακή είσοδο του το πρώτο πράγμα που αντικρίζει ο επισκέπτης είναι η τεράστια Κεντρική Αίθουσα των Ηρώων. Γεμάτη από σταλακτίτες, που όμως έχουν υποστεί σημαντικές φθορές στην πορεία του χρόνου, ξεχωρίζει στο μέσο της το Μνημείο-Oστεοφυλάκειο.


Από την αίθουσα αυτή διαχωρίζεται το σπήλαιο σε δύο πλοκάμους με πλούσιο  λιθωματικό διάκοσμο. Ο μεγάλος κατευθύνεται προς την ανατολή και έχει μήκος 30 μ. Ο μικρότερος με κατεύθυνση προς το βορρά καταλήγει στο βάραθρο «Πετρόχειλος».


Πάνω από το σπήλαιο υπάρχουν δύο ρήγματα, που έχουν την ίδια κατεύθυνση των πλοκάμων. Από αυτά έτρεχε το νερό της βροχής και διάνοιξε καρστικά τους χώρους του σπηλαίου.

Κατά τη  Νεολιθική και Μινωική εποχή το εν λόγω σπήλαιο λέγεται πως ήταν τόπος λατρείας και του χάλκινου γίγαντα της Κρήτης Τάλω.



Πέρα από την αρχαιολογική του αξία όμως το σπήλαιο του Μελιδονίου έπαιξε και σημαντικό ρόλο επί τουρκοκρατίας. Το  1823, οχυρώθηκαν στο εσωτερικό του 340 γυναικόπαιδα και 30 άντρες από το Μελιδόνι για να αποφύγουν τον Οθωμανικό στρατό που εγκαταστάθηκε στο χωριό τους. 

Όταν ο Χουσεΐν Μπέης πληροφορήθηκε την παρουσία τους εκεί αφού ζήτησε από τους Μελιδονιώτες να παραδοθούν, κύκλωσε το σπήλαιο και επί σχεδόν ένα χρόνο προσπαθούσε χωρίς επιτυχία να το καταλάβει. 


Τελικά όταν είδαν οι Τούρκοι πως δεν μπορούσαν με τα όπλα να βγάλουν τους κατοίκους από τον Γεροντόσπηλιο έφραξαν την είσοδο του με κλαδιά και έβαλαν φωτιά. Όλα τα γυναικόπαιδα και οι πολεμιστές βρήκαν τραγικό θάνατο από ασφυξία. Τα οστά τους βρίσκονται σήμερα στο οστεοφυλάκιο στο κέντρο της μεγάλης αίθουσας. 


Τετάρτη, 19 Απριλίου 2017

Η κρυοσυντήρηση ως «εργαλείο» για τις γυναίκες που θέλουν να αναβάλλουν για αργότερα την τεκνοποίηση


  


 Πρόσφατα ακούγοντας ότι νεαρή κοπέλα του φιλικού μου περιβάλλοντος διαγνώσθηκε με πρόωρη γήρανση ωοθηκών ξαφνιάστηκα θεωρώντας μεγάλη ατυχία μια γυναίκα μικρότερη των 30 ετών να έρχεται αντιμέτωπη με αυτό το σπάνιο, όπως νόμιζα, πρόβλημα.

Λίγες ημέρες αργότερα είχα την ευκαιρία να μιλήσω με έναν ειδικό γι αυτό το θέμα και τότε συνειδητοποίησα πως άτυχη δεν ήταν η νεαρή που ανακάλυψε πως γερνούν πρόωρα οι ωοθήκες της αλλά και πολλές άλλες γυναίκες, ανάμεσα στην ηλικία των τριάντα με σαράντα, που πάσχουν από το ίδιο πρόβλημα και δεν το γνωρίζουν, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να μην φέρουν στον κόσμο ποτέ τα δικά τους παιδιά.

Δυστυχώς η πρόωρη ανεπάρκεια ωοθηκών στις μέρες μας δεν αποτελεί πλέον τόσο σπάνιο πρόβλημα κι όταν επέλθει και αφεθεί στην τύχη του δεν υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης του. Το ίδιο ισχύει για μια σειρά άλλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες τα οποία, όταν αποφασίσουν να γίνουν μητέρες, στέκονται εμπόδιο στην μέγιστη αυτή χαρά.

 
Ο κ Αλέξανδρος Ζερβάκης 

Για το πολύ σοβαρό αυτό ζήτημα αναζητήσαμε τις πολύτιμες γνώσεις του χειρούργου-γυναικολόγου και μαιευτήρα, με μετεκπαίδευση στην υπογονιμότητα και εξωσωματική γονιμοποίηση, Αλέξανδρου Ζερβάκη. Έναν νέο επιστήμονα που έκανε πράξη το λεγόμενο «brain gain», κι αντί να παραμείνει στο εξωτερικό επέστρεψε στον τόπο καταγωγής του, στο Ηράκλειο, για να προσφέρει σε όλες εμάς τις γυναίκες τις γνώσεις και την εμπειρία που αποκόμισε από το πέρασμα του από τη Μ.Βρετανία, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο QMC του Nottingham, στο Royal Derby Hospital και σε μια εκ των κορυφαίων κλινικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην Αθήνα.
  
Η κρυοσυντήρηση "παγώνει" το χρόνο  για τις γυναίκες


Η κουβέντα μας επικεντρώθηκε κυρίως γύρω από την κρυοσυντήρηση ωαρίων, που πλέον μπορεί να γίνει και στο Ηράκλειο, στην ολοκαίνουργια μονάδα εξωσωματικής του νοσοκομείου Μητέρα, με το οποίο συνεργάζεται, χωρίς να χρειάζεται οι γυναίκες να ταλαιπωρούνται (ψυχολογικά και οικονομικά) με τη μετάβαση και διαμονή τους στην Αθήνα. Μέσω αυτής της μεθόδου κάθε γυναίκα, που είτε αντιμετωπίζει πρόβλημα σε νεαρή ηλικία είτε θέλει λόγω καριέρας να αναβάλει για πολύ αργότερα τη μητρότητα, είναι σε θέση να το πράξει.

Όπως μας είπε ο κ Ζερβάκης οι σύγχρονες γυναίκες στη χώρα μας  αναβάλλουν ολοένα και περισσότερο την απόφαση για απόκτηση παιδιού, με  κυριότερο λόγο την «ασταθή» προσωπική τους ζωή, την απουσία ή ύπαρξη μη «κατάλληλου» συντρόφου, τις αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις  και τη δύσκολη οικονομική τους κατάσταση. Σε όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και  πιθανά προβλήματα που μπορεί να παρουσιάζουν, όπως η πρόωρη γήρανση ωοθηκών και άλλα, που θέτουν  εμπόδια στην τεκνοποίηση.

Τα δημογραφικά στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Αρχής αποκαλύπτουν ότι ενώ το 2005 το 52% των μωρών που γεννήθηκαν στη χώρα μας προήλθαν από μητέρες ηλικίας 30 ετών και πάνω (55.953 από τις συνολικά 107.545 γεννήσεις), το 2013 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν σχεδόν 64% (60.165 από τις συνολικά 94.134 γεννήσεις). Στο ίδιο διάστημα, παρατηρήθηκε αύξηση των γεννήσεων κατά 61% από γυναίκες ηλικίας πάνω από 40 ετών (από 3.122 το 2005 σε 5.035 το 2013).

Τι είναι η κρυοσυντήρηση

  
Η κρυοσυντήρηση δεν είναι τίποτα άλλο από την κατάψυξη ωαρίων τα οποία συλλέγονται από τις ωοθήκες, με αναρρόφηση (ωοληψία), και φυλάσσονται για μελλοντική χρήση αποτελώντας έτσι τη μόνη εναλλακτική λύση για όσες γυναίκες είτε δεν θέλουν να γίνουν μητέρες στις πλέον παραγωγικές ηλικίες είτε εντοπίζουν κάποιο πρόβλημα, που σε βάθος χρόνου θα λειτουργήσει αποτρεπτικά στην επιθυμία τους αυτή.
Είναι γνωστό πως η γονιμότητα φθίνει με το πέρασμα των χρόνων εξαιτίας της φυσιολογικής ή και της μη φυσιολογικής γήρανσης των ωοθηκών και των ωαρίων που περιέχουν . Σε αντίθεση με τους άνδρες που παράγουν σπερματοζωάρια καθ όλη τη διάρκεια της ζωής τους, οι γυναίκες γεννιούνται με συγκεκριμένη ποσότητα αρχέγονων ωαρίων τα οποία μειώνονται με τα έτη, μέχρι τελικής εξαντλήσεως τους.

Φανταστείτε πως στην 20η εβδομάδα ενός θήλεος εμβρύου, όταν δηλαδή  βρίσκεται ακόμη στην κοιλιά της μητέρας του, διαθέτει περί τα 7.000.000 ωοκύτταρα ενώ κατά τη γέννηση ο αριθμός αυτός έχει  πέσει στα 1,2-2.000.000. Όταν το κοριτσάκι μπει στην εφηβεία θα έχουν απομείνει γύρω στα 350-450.000 ωοθυλάκια ενώ στην ηλικία των 40 ετών τα αποθέματα τους θα είναι  κάτω από το 10% του αρχικού αριθμού.

Εκτός από την ποσότητα επηρεάζεται αρνητικά όμως και η ποιότητα όσο περνούν τα χρόνια. Τα ωάρια γερνούν αναλόγως και το γενετικό υλικό, που φέρουν, μπορεί να υποστεί αλλοιώσεις με αποτέλεσμα οι προχωρημένης ηλικίας γυναίκες να έχουν αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση συγγενών ανωμαλιών του εμβρύου, (π.χ. σύνδρομο Down). 


  Η κρυοσυντήρηση ουσιαστικά «παγώνει» το χρόνο και  έτσι η γυναίκα γλυτώνει από την εξελισσόμενη φθορά των ωαρίων της. Για παράδειγμα μια γυναίκα 30 ετών που υποβάλλεται σε κατάψυξη ωαρίων και αποφασίσει να τα αποψύξει δέκα χρόνια μετά , θα έχει πολύ μεγάλες πιθανότητες γονιμοποίησης και τεκνοποίησης διότι η ποιότητα τους θα αντιστοιχεί σε ωάρια γυναίκας 30 ετών και όχι 40χρονης.

Όπως μας περιγράφει ο Ζερβάκης, τις γυναίκες που μπορούν να καταφύγουν στην κρυοσυντήρηση μπορούμε να τις χωρίσουμε σε δύο κατηγορίες:

Α) Εκείνες που επιθυμούν να κάνουν οικογένεια αλλά δεν υπάρχει σύντροφος ή σταθερή σχέση με προοπτική δημιουργίας οικογένειας, σε δεδομένη στιγμή, όπως και αυτές  που για  κοινωνικούς λόγους θέλουν να αναβάλουν την τεκνοποίηση  (σπουδές, επαγγελματική αβεβαιότητα, καριέρα, οικονομικές δυσκολίες, ψυχολογικά δεν νοιώθουν έτοιμες, μελλοντική επιθυμία για τεκνοποίηση κ.λ.π.)

Β) Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν όσες διαγιγνώσκονται με διάφορες μορφές κακοήθειας και λόγω πιθανής χημειοθεραπείας ή/και ακτινοθεραπείας  διατρέχουν σαφή κίνδυνο για ωοθηκική βλάβη- υπογονιμότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις εφόσον δοθεί η έγκριση του ογκολόγου, προχωρά η ταχεία κατάψυξη ωαρίων για μελλοντική χρήση, μετά το πέρας της θεραπείας.

Επίσης στην ίδια κατηγορία ανήκουν οι γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο να μπουν πρόωρα σε εμμηνόπαυση λόγω:

  •        Γονιδιακών-χρωμοσωμικών νοσημάτων που προκαλούν πρόωρη εμμηνόπαυση.      
  •        Με ιστορικό πρόωρης εμμηνόπαυσης στην οικογένεια.
  •        Γυναίκες που φέρουν γονίδια που σχετίζονται με πολύ υψηλό κίνδυνο για ανάπτυξη κακοήθειας και αυξημένη πιθανότητα για αφαίρεση πρόωρα των ωοθηκών τους.
  •        Γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε αφαίρεση της μίας ωοθήκης σε νεαρή ηλικία για καλοήθεις νόσους. 


 Πρόωρη γήρανση ωοθηκών


Το πρόβλημα αυτό αγγίζει σήμερα ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό γυναικών, κοντά στην ηλικία των 30-35 ετών. Ακριβή εικόνα για τα αίτια που το προκαλούν δεν έχουμε θεωρώντας πιθανότερο να ευθύνεται, εξηγεί ο κ Ζερβάκης, ο σύγχρονος τρόπος ζωής (άγχος, διατροφή, περιβαλλοντικοί παράγοντες  κτλ). Για τον ίδιο λόγο βέβαια έχει αυξηθεί ραγδαία στις μέρες μας και η κακή ποιότητα σπέρματος στον άνδρα. Εδώ όμως είναι η μεγάλη διαφορά, ενώ στην περίπτωση των ανδρών υπάρχουν διαθέσιμες τεχνικές να διορθώσουν το πρόβλημα  στις γυναίκες μπορούν να διορθωθούν σχεδόν τα πάντα, εκτός από τη γήρανση ωοθηκών.

Συνεπώς αν καταφέρει μια γυναίκα, με τη βοήθεια του γιατρού της να διαπιστώσει έγκαιρα το πρόβλημα, μπορεί και να το αντιμετωπίσει μέσω της κρυοσυντήρησης των ωαρίων της. Απαραίτητη προϋπόθεση όμως κι εδώ είναι ο γιατρός της να είναι υποψιασμένος και ενημερωμένος για να καταλάβει πως κάτι δεν πάει καλά με τις ωοθήκες της και ότι θα οδηγηθεί γρηγορότερα πιθανώς σε εμμηνόπαυση αδυνατώντας έτσι να τεκνοποιήσει ακόμα και με εξωσωματική και συνεπώς να την παραπέμψει σε ειδικό.
  

Μιλώντας στον πρόσφατο κύκλο μετεκπαιδευτικών μαθημάτων του Μητέρα Κρήτης για το θέμα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής 


Πως γίνεται η λήψη ωαρίων για κρυοσυντήρηση


Όσο για τη διαδικασία λήψης ωαρίων, τα οποία θα υποστούν κρυοσυντήρηση, ο κ Ζερβάκης διευκρινίζει πως ακολουθείται όμοια διαδικασία με την κλασική εξωσωματική, η οποία όμως σταματάει στο στάδιο της ωοληψίας. Υπάρχουν αρκετά πρωτόκολλα διέγερσης που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο ειδικός γιατρός επιλέγοντας τα, εξατομικευμένα για κάθε περίπτωση και βασιζόμενος σε μια σειρά από παράγοντες όπως το ιστορικό, η γυναικολογική εξέταση, τα εργαστηριακά ορμονικά ευρήματα και υπερηχογραφικά δεδομένα, η ηλικία της γυναίκας, η ανάγκη ή όχι επείγουσας διαδικασίας.

Η πιο συνηθισμένη ηλικία για κρυοσυντήρηση έχει παρατηρηθεί πως είναι μεταξύ 30-35 ετών. Από βιολογικής άποψης, σημειώνει ο κ Ζερβάκης, όσο νωρίτερα γίνει, τόσο καλύτερα θα ναι τα αποτελέσματα. Κι αυτό ισχύει και για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα και για όλες εκείνες που βλέπουν στο μακρινό μέλλον την τεκνοποίηση και μπορούν μέσω της κρυοσυντήρησης, να κάνουν την καλύτερη «επένδυση» που θα τις διευκολύνει στο να γίνουν μαμάδες ακόμα και στα 40+.

Στο σημείο αυτό να πούμε πως υπάρχουν δύο τρόποι κρυοσυντήρησης ωαρίων: η παλαιότερη μέθοδος της αργής κατάψυξης (slow freezing) και η πιο σύγχρονη τεχνική , της υαλοποίησης ( vitrification). Η μέθοδος της υαλοποίησης αποτρέπει τη δημιουργία ενδοκυττάριων κρυστάλλων γεγονός που αυξάνει εντυπωσιακά τα ποσοστά των ωαρίων που επιβιώνουν της διαδικασίας κατάψυξης-απόψυξης (82-90%) συγκριτικά με το 65% περίπου, με βάση την παλαιά τεχνική.

Τα κρυοσυντηρημένα ωάρια επιτρέπεται, βάση του ισχύοντος νόμου, να διατηρηθούν για πέντε χρόνια με δυνατότητα επέκτασης για άλλα πέντε, δηλαδή συνολικά δέκα χρόνια . Η απόψυξη και χρήση τους μπορεί να γίνει έως την ηλικία των 50 ετών, όριο που τέθηκε τόσο για βιολογικούς όσο και ηθικούς λόγους.

Το κόστος για την όλη διαδικασία, να πούμε πως δεν είναι απαγορευτικό. Είναι πολύ χαμηλότερο από εκείνο της εξωσωματικής και δίνει στη γυναίκα πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες να τεκνοποιήσει σε προχωρημένη ηλικία. Τα συνολικά κόστη μειώνει και η δυνατότητα που υπάρχει όλη αυτή η διαδικασία να γίνει στο Ηράκλειο κι άρα να μην απαιτούνται πολυέξοδα ταξίδια στην Αθήνα με τα ειδικά δοχεία φύλαξης στην μονάδα εξωσωματικής του Μητέρα να αριθμούν ήδη γενετικό υλικό από εκατοντάδες γυναίκες, ντόπιες και μη.

Tο ιατρείο του Αλέξανδρου Ζερβάκη MD, MSc, για όσους θελήσουν περισσότερες πληροφορίες, βρίσκεται επί της οδού Μίνωος 59 και 62 Μαρτύρων. Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2816 007636,  και 6974803789

Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Στην Κρήτη που αφθονεί η κάπαρη βρίσκεις στο ΣΜ μόνο προϊόν Τουρκίας



Ποτέ δεν κατάφερα να κατανοήσω πως γίνεται στον ευλογημένο τόπο που ζούμε να μην μπορούμε να παράγουμε ούτε τα αυτονόητα αλλά να κάνουμε εισαγωγές από τρίτες χώρες. 

Μετά το σοκ της αναζήτησης δυόσμου, πέρυσι τέτοια εποχή, τον οποίο βρήκα μόνο σε ένα σούπερ μάρκετ κι αυτός ήταν από τα Σκόπια, σήμερα ήλθε το δεύτερο "χαστούκι" ψάχνοντας κάπαρη για να φτιάξω μια συνταγή σαλάτας. 

Όπως βλέπετε και στη φωτογραφία η μοναδική συσκευασμένη κάπαρη που βρήκα σε γνωστό σούπερ μάρκετ της πόλης παράγεται στην Τουρκία…δεν είναι παρανοϊκό στην Κρήτη που αφθονεί η κάπαρη να μην μπορείς να βρεις ντόπιο προϊόν και να αγοράζεις τουρκικό;

Κατά το παρελθόν θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς πως στην Τουρκία είναι χαμηλότερα τα κόστη παραγωγής γι αυτό μπορούν να εξάγουν τα πάντα και να τα προμηθευόμαστε εμείς στην Ελλάδα σε χαμηλές τιμές, οπότε έχοντας ως αφετηρία τη χαμηλή τιμή τους είχε μια λογικοφάνεια το να βρίσκεις στο ράφι τούρκικο, ή σκοπιανό κι όχι ελληνικό προϊόν. 

Σήμερα όμως που και στην Ελλάδα τα κόστη (μεροκάματα) έχουν πέσει δραματικά, που έχουμε στρατιές ανέργων οι οποίοι αναζητούν τρόπο για να επιβιώσουν γιατί δεν μπορούμε να παράγουμε και να καταναλώνουμε δικά μας προϊόντα;

Ούτε ο δυόσμος ούτε η κάπαρη, αποτελούν απαιτητικές, πολυέξοδες  και δύσκολες καλλιέργειες γιατί λοιπόν δεν σκέφτεται κανείς να ασχοληθεί με αυτές και τόσες άλλες που είναι απαράδεκτο να αποτελούν προτεραιότητα για τους Τούρκους ή τους Σκοπιανούς κι όχι για εμάς.

Αγροτική παραγωγή δεν είναι μόνο το ελαιόλαδο και τα σταφύλια, είναι εκατοντάδες τα προϊόντα που μπορούν, είτε ως κύριες είτε ως δευτερεύουσες καλλιέργειες, να δώσουν χρήματα στους αγρότες. Καλή οργάνωση, προγραμματισμός και διάθεση μόνο χρειάζεται και κυρίως απαγκίστρωση από τη λογική του "καλλιεργώ μόνο ότι επιδοτείται". 

Εναέριες λήψεις κατάσβεσης της πυρκαγιάς στο ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου

  Σίγουρα έχετε αναρωτηθεί κι εσείς πως βλέπουν από ψηλά τα σημεία όπου έχουν ξεσπάσει πυρκαγιές τα μέλη του πληρώματος των ελικ...