Δευτέρα, 22 Φεβρουαρίου 2016

Το Τρανταλλίδειο τη δεκαετία του 1930... γέμιζε με χαρούμενες παιδικές φωνές





Η επανεκκίνηση τους θέματος της αξιοποίησης των διατηρητέων κτισμάτων του κληροδοτήματος Τρανταλλίδη, στο Ηράκλειο, στάθηκε αφορμή για μια φωτογραφική αναζήτηση στο παρελθόν, με ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Το κτίριο, στη συμβολή των οδών Αγίου Τίτου και Μιλάτου, είχε στεγάσει όχι μόνο τουρκικό ιεροδιδασκαλείο και αργότερα  νοσοκομείο αλλά, στη δεκαετία του 1930, τμήμα του φαίνεται να είχε φιλοξενήσει και ελληνικό δημοτικό σχολείο. Αυτή την εποχή μας θυμίζει μια ηλικιωμένη Ηρακλειώτισσα.

Μια από τις παλιότερες φωτογραφίες του κτιρίου που εντοπίσαμε στο διαδίκτυο
Σημαντική για μια ακόμα φορά, στο ταξίδι μας πίσω στο χρόνο, η συνδρομή του ιδιοκτήτη του παλαιοπωλείου επί της οδού Αγίου Τίτου Βαγγέλη Κρασαγάκη αλλά και της μητέρας του Ζαχαρένιας.

Η κ Ζαχαρένια, παρά τις οκτώ και πλέον δεκαετίες που βαρύνουν την πλάτη της, έγινε για λίγο παιδί και θυμήθηκε τα μαθητικά της χρόνια…για την ακρίβεια τα χρόνια μέχρι την Τετάρτη Δημοτικού, οπότε λόγω πολέμου, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει μαζί με το σχολείο και το Ηράκλειο για να επιβιώσει με την οικογένεια της στο χωριό.

Το σχολείο της στεγάζονταν στο Τρανταλλίδειο ,απέναντι από τη Λότζια. Αναπολεί τις εποχές που ήταν μαθητριούλα στο επιβλητικό αυτό κτίριο ,που στέγαζε το 7ο Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου.

Μας περιγράφει την εσωτερική αυλή του όπου έκαναν γυμναστική ενώ θυμάται με νοσταλγία τη δασκάλα της την κ. Γεωργία.



Το 7ο Δημοτικό είχε τότε, έξι τάξεις και έξι δασκάλους (η δασκάλα της κ Ζαχαρένιας διακρίνεται στη φωτογραφία από αριστερά, η ψηλότερη από τις δύο κυρίες που φορούν μαύρα).

 Η συγκεκριμένη φωτογραφία τραβήχτηκε το 1938 με τη μικρή τότε Ζαχαρένια να προβάλει μόνο το κεφαλάκι της ,τελευταία στα αριστερά και προς τα πίσω.

Το Τρανταλλίδειο, απέναντι από τη Λότζια, να θυμίσουμε πως βρίσκεται σε οικόπεδο  806 τ.μ. επί του οποίου είναι χτισμένα δύο κτίρια με εσωτερική αυλή. Το νεότερο από τα κτίρια είναι πεπαλαιωμένο ενώ το παλαιότερο είναι ετοιμόρροπο και γι αυτό καλυμμένο (ότι δεν έχει πάρει ο αέρας) με δίκτυα  ώστε να μην κινδυνεύουν οι διερχόμενοι  από το σημείο .

Από το  1991 έχει  χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού.



Ο Στέργιος Σπανάκης  στο βιβλίο του «Κρήτη, τουρισμός, ιστορία, αρχαιολογία» αναφέρει πως το εν λόγω ακίνητο  «ήταν κατά τη Βενετοκρατία το Palazzo del Capitan Grande, δηλαδή το μέγαρο του Αρχιναυάρχου. Από αυτό δεν σώθηκε τίποτε. Στη θέση του έκτισαν οι Τούρκοι το κτήριο που σώζεται και σήμερα και το χρησιμοποιούσαν σαν μεϊτέπι (σχολείο). Στο ανατολικό τμήμα του στεγάστηκε μια κλινική και στο δυτικό μια αποθήκη».

Το τουρκικό σχολείο μετατράπηκε στη συνέχεια σε  κλινική του Ρεθεμνιώτη γιατρού  Τρανταλλίδη, ο οποίος μετά το θάνατο του το 1947, το κληροδότησε μαζί με το οίκημα του, επί της οδού  Ιδομενέως, (παλιό αρχοντικό του Σάμη Μπέη) στον δήμο Ρεθύμνου.


Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο Ρέθυμνο με ζητούμενο την  εξεύρεση λύσης, αναφορικά με την αξιοποίηση των νεότερων μνημείων του κληροδοτήματος Τρανταλλίδη, δηλαδή, του οθωμανικού ιεροδιδασκαλείου στα ερείπια του ενετικού ναυαρχείου στην οδό Αγίου Τίτου, και του Αρχοντικού στην οδό Ιδομενέως.

Άρχισε να διαφαίνεται πλέον ότι υπάρχει η νομική δυνατότητα για λύση, με προοπτική αξιοποίησης των διατηρητέων αυτών μνημείων για πολιτιστικές χρήσεις.




Παρότι σε κακή κατάσταση το Τρανταλλίδειο, απέναντι από τη Λότζια, στέκει ακόμα, τύχη που δεν είχαν ωστόσο άλλα όμορφα κτίρια της Αγίου Τίτου.



Δυστυχώς η κακή κατάσταση στην οποία βρέθηκαν εξαιτίας του πολέμου οδήγησε στο να γκρεμιστούν πλήρως και τη θέση τους σήμερα  έχουν πάρει άχαρα καταστήματα εστίασης. 

Στις φωτογραφίες βλέπουμε τις παλιότερες όψεις των κτιρίων, απέναντι από το σημερινό δημοτικό σχολείο στην οδό Αγίου Τίτου, αλλά και τον ίδιο δρόμο σε εποχές που κυκλοφορούσαν τρίκυκλα στο Ηράκλειο.

Ελένη Βασιλάκη







Το Ηράκλειο του 1958 σε σκηνές της ταινίας-σταθμός "Το νησί της σιωπής"

Το, αγνώριστο, Ηράκλειο του 1958 αποτυπώνει σε σκηνές της η ταινία "Το νησί της σιωπής" θυμίζοντας στους παλαιότερους κα...